Milli İntellektual Məkan

Sədrlik edərkən.......

Fazik — Tue, 01 May 2012 22:31:54 GMT

Regiondakı vəziyyət və münasibətlərdəki standartlar Azərabaycanı regional məsələlərdə aktiv rol oynayan ölkəyə çevirməkdədir. Geopolitik tələblər bizi BMT TŞ-nın qeyri-daimi üzvü etdi. Ölkəmizin xarici işlər naziri Elmar Məmmədyarov "Böyük iyirmiliy”in (G20) Meksikanın Los Kabos şəhərindəki konfransına dəvət olundu. 48-ci Münhen Təhlükəsizlik Konfrası və Seulda isə nüvə təhlükəsizliyi konfransında Azərbaycan da iştirak etdi. İran ətrafında olan diplomatik gedişlərdə neytrallıq mövqeyin tutduq. Bunu tam dəstəkləmək olar. Çünki bu ölkənin təhlükəsizlik baxımından gələcəyi üçün uğurlu şəkildə hesablanmışdır.

Azərbaycan xarici siyasətdə uğurlu mövqe əldə edə bildi. Azərbaycanın xarici siyasət hədəflərindən biri Ermənistan iqtisadiyyatı və siyasi imecidir desək yanılmarıq. Məhz bu səbəbdən də Azərbaycan G20 konfransında "Ermənistanın regionun inkişafına əngəl törətdiyini, iqtisadi inteqrasiyanın və ticarətin inkişafının qarşısını aldığını və regionun destabilizasiyasında əsas səbəbkar olduğunu” bildirmişdir. Daha sonra 48-ci Münhen konfransında da "Ermənistanın işğalçı siyasətinin regionda cinayətkarlığın artmasına və regionun militaristləşdirilməsinə səbəbkar olduğunu” elan etmişdir. Azərbaycan bu çıxışı silahlanmanı sırf Ermənistanın işğalçılığına görə apardığını bildirməsi demək oldu. Seul nüvə konfransında isə Azərbaycan Ermənistandakı Metsamor AES-ni hədəf seçdi. Metsamorun 2016-cı ildə istifadə müddətinin başa çatacağını, bu AES-in heç bir müasir standartlara cavab vermədiyini və 1976-cı ildən bu yana tam şəkildə modernizasiya keçmədiyini bildirmişdir. Nəticə kimi 19 aprel tarixində S.Sarkisyan və A.Movsisyanla görüşən MAQATE rəhbəri Yukio Amano "AES-in fəaliyyətinin uzadılması məsələsində çətinliklərin olduğunu bildirdi. İkinci blokun fəaliyyətinin uzadılması nəzərdə tutulsa da hələ bu istiqamətdə heç bir ciddi addımların atılmadığını bildirdi”. 19 apreldə isə ermənilər MAQATE-dən ikinci bloku işə salmaq üçün dəstək istədilər. Hələlik ermənilər ancaq yardım və dəstək istəməklə kifayətlənirlər. Azərbaycan isə MAQATE ilə əməkdaşlıq sferasın hərtərəfli edərək hələ 2007-ci ildə nüvə tədqiqatı reaktorunun inşasına icazə almışdı. Hazırda Ermənistanla diplomatik dueldə hədəflərdən biri "olmayan soyqırım nağılına” qarşı TC ilə mübarizə idi ki, Azərbaycan bu məsələdə TC ilə birlikdə demək olar ki, böyük zərbə edirdi ermənilərə. TC ilə birgə deməyimizin də bir səbəbi vardır. Çünki AR və TC lobbiləri birləşərək ABŞ-da vahid məqsədlərlə fəaliyyət göstərirlər. Soyqırım nağıllarının ildönümündə nə ABŞ prezidenti, nə də digər dövlətlər buna ciddi münasibət bildirmədi. Bu məsələdə ermənilər öz ölkələrindən kənarda heç bir ciddi şeyə nail olmadılar. Əksinə Kolumbiya 3-cü ölkə oldu ki, "Xocalı Soyqırımını” rəsmi şəkildə tanıdı. Ermənistan onlara qarşı heç bir zaman törədilməyən nağıl soyqırımı hammıya həvəslə danışarkən qəfildən özləri həqiqətən törətdiyi soyqırımla üzbəüz qaldılar. Azərbaycan may ayında BMT TŞ-ında sədrlik edəcək. Hesab edirəm ki, ilkin atacağı addım Metsamor AES-inin gündəmə gətirilib onunla bağlı ciddi qərarın qəbulu olacaqdır. Buna inanaqmı? Hesab edirəm ən azı buna cəhd olacaq. Məncə ermənilərin əsas strateji obyektlərini enerji ilə təmin edən qurğunu sıradan çıxarmaq maraqlı olardı. Hələ 2014-cü ildə Niderlandda keçirilməsi nəzərdə tutulan nüvə təhlükəsizliyi konfransında isə bu məsələ ilə bağlı ciddi qərarın qəbulu gözləniləndir.

Atatürk və Bolşeviklər: AXC Türk Dünyasının Qurbanı

Fazik — Wed, 25 Jan 2012 01:58:23 GMT

Atatürk və Bolşeviklər: AXC Türk Dünyasının Qurbanı

26 aprel 1920-ci il ADR-in bolşeviklər tərəfindən işğalına 2 gün qalmış TBMM-nin yaradıcısı Mustafa Kamal Atatürk Rusiya bolşeviklərinin lideri Leninə gizli bir məktub yazır.

Məktubda 3 əsas şey öz əksini tapmışdı: Birincisi, TBMM hökuməti bütün fəaliyyətini və bütün hərbi əməliyyatlarını imperialist hökumətləri və onların hakimiyyəti altında əzilən bütün xalqların azad edilməsi məqsədilə Rusiya bolşevikləri ilə birləşdirmək öhdəliyini qəbul edir.

İkincisi, TBMM hökuməti Azərbaycanın sovet dövlətləri qrupuna verilməsi, Gürcüstanın bolşeviklərin hakimiyyəti altına keçməsi və Ermənistanda daşnakların hakimiyyətdən getməsi və sovetləşdirilməsi məsuliyyətini qəbul edirdi.

Üçüncüsü, TBMM hökuməti xalqların məskunlaşdığı əraziləri işğal edən imperialist qüvvələrini qovmaq və imperializmə qarşı ümumi mübarizədə daxili qüvvəni möhkəmləndirmək üçün sovet Rusiyasından ilk yardım kimi 5 milyon türk lirəsi qızıl, silah, sursat, bundan başqa hərbi-texniki vasitələr, tibbi material, ordu üçün ərzaq verilməsini xahiş edirdi.

Bununla əslində Atatürk bolşevik Rusiyasını Cənubi Qafqaza yeni siyasi vəziyyəti yaratmağa çağırır və Rusiyanı Azərbaycana doğru hərəkətə keçməyə çağırırdı. Belə bir təklif sovet Rusiyasına bir hədiyyə idi.

28 aprel 1920-ci il Azərbaycan Demokratik Respublikası süqut etdi.

ADR-in təhlükəsizlik naziri Nağı Şeyxzamanlı öz xatirələrində qeyd edir ki, "Bizdə olan məlumatlara görə bolşeviklər Türkiyənin razılığın alandan sonra Azərbaycanı işğal etdilər. Azərbaycan ordusuda xidmət edən türk zabitləri artıq Moskvaya satılmışdılar. Rus ordusu Azərbaycana yaxınlaşarkən hökumətin əmri ilə Quba şəhərinin meri 1 km uzunluğunda dəmir yulunu sökmüşdü. Bolşeviklər istəsəydilər də buraları işğal edə bilməzdirlər. Lakin sonra Türk generalı Xəlil paşa AXC generalı Şıxlinskiyə yalandan yazır ki, "şimalda dəmir yolu söküldüyü üçün rus ordusu Atatürkə köməyə gələ bilmir. Zəhmət olmasa tədbirlərinizi görün”. Dəmir yolu yenidən qurulur və 28 aprel ölkə Türkiyənin fitnəsi ilə bolşeviklər tərəfindən işğal olunur.”

Niyə Türk dünyasının atası olan şəxs türk dünyasına məxsus ilk demokratik dövləti bolşeviklərə qurban kimi versin? Bu suala cavab vermək üçün sadəcə olaraq həmin dövrdə beynəlxaq münasibətləri təhlil etmək lazımdır. Belə ki, I Dünya Müharibəsindən sonra Böyük Britaniya, Fransa, İtaliya və Yunanıstan Türkiyəyə qarşı geniş miqyaslı müharibə aparırdılar. Antanta ölkələri Denikin, Kolçak kimi generallara dəstək verməklə bolşevikləri elə Rusiyasının içində məhv etmək istiyirdilər və eyni zamanda da Türkiyəyə qarşı vuruşurdular. Buradan belə düşünmək olar ki, ingilislərin Anadoluda qalib gələrsə həm də bütün Cənubi Qafqaza yiyələnəcəkdir bu isə həm də bolşevik Rusiyasının məğlubiyyəti demək olar.

İngilislərin isə hammıya məlum planları var idi: 1. Türkiyəni parçalayıb boğazlara beynəlxalq nəzarəti ələ almaq; 2.Şərqi Anadolu və Qafqazı ələ keçirdikdən sonra burada böyük erməni dövləti yaratmaq; 3. Qafqazda Azərbaycan neftinə sahib olaraq Moskvanı və Mərkəzi Asiyanı ələ keçirmək və əlində cəmləşəcək insan və karbohiderogen resursları ilə Avrasiya hakimi olmaq.

Avrasiyaya sahib çıxmaq isə Dünyanın ağası olmaq idi. İngilislər bunu edəcəyi təqdirdə bu çoğrafiyada yaşıyan bütün türk xalqları dövlətçiliyin itirəcək və sürgün olunacaqdı. Türkiyə və Azərbaycanın ərazisində Böyük Ermənistan yaradılacaqdı. Yeni yaranacaq ingilis imperializmi Türk etnik qrupunun çox hissəsin qul halına salacaqdı.

Atatürk həm Türkiyəni həm də Türk dünyasını xilas etmək, Qafqazda Azərbaycan dövlətçiliyinin davam etməsini təmin etmək üçün, Böyük Ermənistanın yaranmasının qarşısını almaq üçün bu adımmı atdı. Qurban olaraq isə ADR süqut etdi və Azərbaycan bolşevik imperializminin qurbanı oldu. İndi nəticəni qoy oxucular çıxarsın.......Atatürk türk dünyasına atalıq elədi yoxsa siyasət oynadı?!

Demokratizasiya: Islam Dünyası-Uğursuz Eksperiment

Fazik — Sun, 08 Jan 2012 20:52:03 GMT

Demokratizasiya: Islam Dünyası-Uğursuz Eksperiment

Demokratizasiya. XX əsrin ən cazibədar bir layihəsi. Qərb dünyası bütün digər ətraf aləmi özünə uyğunlaşdırmaq və özlərinin dediyi kimi daha da "sivilləşdirmək” üçün həyata keçirdikləri ideoloji bir layihədir. Bu layihə bir növ Qərb siyasi-mənəvi düşüncəsinin Şərqə ixrac edilməsidir.

Bu demokratizasiya necə olmalıdır və hansı nəticə hasil etməlidir? Qərb sivilizasiyanı görə bu ancaq biristiqamətli onların dediyi formada və standartlarda olmalıdır və Qərbin əməkdaşlıq edəcəyi bir siyasi sistem və cəmiyyət formalaşmalıdırmaq kimi nəticə hasil etməlidir.

Demokratizasiya Qərbə görə 3 əsas istiqamətdə olmalıdır: Birinci, siyasi sistem qərbyönlü və qərb modelli qurulmalıdır. Bəzi kiçik məsələlərdə fərqlilik ola bilər. İkinci əsas istiqamət isə mədəni-hüquqi sahədədir. Dövlət Qərbdə mövcud olan əsas hüquqi-mədəni dəyərləri mənimsəməlidir və öz qanunvericiliyin tam da olmasa 90% qərbə uyğunlaşdırmalıdır. Üçüncü əsas istiqamət sosioloji islahatlar və ya həyat tərzinin demokratikləşdirilməsidir. Yəni bu istiqamətə görə hər hansı bir dövlət demokratik dəyərləri qəti bir formada qəbul edərək əhalinin həyat tərzindəki xalqın özünəməxsus tabuların ləğvinə nail olmalıdır.

Həyata keçirdiyimiz araşdırma onu göstərir ki, texnoloji və elmi inteqrasiyadan fərqli olaraq mədəni-mənəvi, siyasi-sosial inteqrasiya daha qəliz bir inteqrasiyadır. Avropa özü bu yolu 300 ilə keçmişdir və ümumi əldə etdiyi nəticə cəmiyyətin artıq demokratik düşünməsi olmuşdur. İndi müasir dövrdə bir çox alimlər hesab edir ki, demokratizasiyanın ideoloji ekspansiya elementlərinin çox olması və onun tərkibində əməkdaşlığın elementlərinin məhdud olması yeni dəyərlərə qarşı münasibətin aqressiv qəbul olunması ilə nəticələnir.

Cornell Universitetinin alimi F.C. Schaffer deyir, "Demokratizasiya lahiyəsinin müasir dövrdə əsas hədəfi Yaxın Şərq və ya İslam dünyasıdır və hazırda da bu toqquşan dəyərlər mənzərəsi yaratmışdır” (Frederic C. Schaffer. Democracy in Translation: Understanding Politics in an Unfamiliar Culture. 1998. Ithaca, NY) .

A.A. Voloviç "Yaxın Şərqdə Amerikansayağı Demokratizasiya: Bu Nədir?” adlı məqaləsində bildirir ki, "yaxın şərqdə demokratizasiya ancaq yerli adət və dəyərlərlə vahid şəkildə formalaşaraq və uyğunlaşaraq, reformaların və sosial şüurun süzgəcindən keçərək baş tuta bilər”.

Bəli biz indi buna nümunə kimi məhz Vyetnam, Laos, Yaponiya və İsraili görə bilərik. Bu dövlətlər demokratik dəyərləri özünə uyğunlaşdıraraq inkişaf etdirmiş və cəmiyyətinin özünəməxsusluğun qorumuşdur. Çünki bu dövlətlər milli ruhların qorumuş və qərbdən daha çox texnologiya, elm, təhsil və digər sahələri götürmüşlər. Cənubi Koreya Uzaq Şərqdə ən gözəl nümunədir. Koreyalı milli ruhu ilə qərblilərin demokratik dəyərləri vahidləşmişlər.

Hazırda Qərb dəyərlərinin ən çox təsirinə məruz qalan region Yaxın Şərqdir, sivilzasiyon məkan isə İslam dünyasıdır. Lakin təsirin nə qədər böyük və nə qədər uzun zaman əhatə etməsinə baxmayaraq İslam dünyasında ölkələrin yalnız yuxarı elitasında bu təsir görünür və ölkənin əhalisinin digər hissəsində yalnız öz milli-dini-mənəvi normalarına bağlılıq və sadiqlik görülür. O islam ölkələrindəki demokratik dəyərlərin qəbul olunduğu və işlədiyi hesab olunub əslində mənzərə heç də elə deyildir. Həmin ölkələrin sosioloji vəziyyətinin analizindən sonra müəyyən olundu ki, yenə də elitanın nümayəndələrindən başqa heç kim demokratik dəyərləri xoş qarşılamır və öz adətlərin və mənəvi-milli psixologiyasın üstün hesab edir. E.Luttvak isə öz araşdırmalarında bildirir ki, "hər hansı bir regiona hər hansı bir ideoloji dəyəri yerli mühitə uyğun dəyişmədən yeritmək üçün və həmin cəmiyyəti dəyişdirmək üçün həmin cəmiyyətdəki artıq mövcud olan ideoloji dəyərin daşıyıcıların fiziki məhv etməli və həmin ideoloji dəyəri qoruyan fiziki strukturları tam məhv etməli və qadağan etməlidir”. Nümunə olaraq Luttvak faşist Almaniyasın göstərir və qeyd edir ki, "müharibə zamanı ABŞ və İngiltərə Qərbi Almaniyada bütün faşist ideoloji strukturların və bazasın məhv edir, Şərqi Almaniyada isə Qırmızı Ordu bütün əsas faşist qoşunların məhv etməklə əsas ideoloji daşıyıcıları sıradan çıxarır”. Luttvaka görə məhz bundan sonra Almaniya müqavimətsiz şəkildə demokratizasiyanı qəbul edə bildi. Çünki ideoloji və mənəvi boşluq yaranmışdı və onu doldurmaq üçün nə isə lazım idi.

Yaxın Şərqdə isə demokratizasiya dağıdıcı nəticələr doğurur: cəmiyyətdə kəskin şəkildə əxlaqsızlıq artır, əhalinin əsrlər boyu yaşadığı və həyatında əsas olduğu dini dəyərlər ikinci plana keçir, həyat tərzində əvvəllər qadağalar adlanan məsələlər indi demokratizasiya ilə azadlıqlar adlanmağa başladığından cəmiyyətdə aqressiya yaranır. Səbəbi axtarmaq lazımdır. Bunu keçmiş Misir prezidenti H.Mübarəkin və Səudiyyə Ərəbistan Şahzadəsi Abdullanın dili ilə aydınlıq gətirək "ABŞ və Qərb dövlətləri İsrail və Fələstin problemlərin unudaraq onu donduraraq və ya münasibət bildirməyərək bizə öz dəyərlərin məcburən qəbul elətdirməyi lazım bilirlər. Yaxın Şərq işğalçını dəstəkləyən və qoruyandan necə hər hansı bir dəyər qəbul edə bilər?! Məncə regionun modernizasiyası xaricdən təsirlə mümkün deyil. Bu idarəolunmaz demokratiya və azadlıqdır ki, cəmiyyətdə xaos və anarxiya yaradır. Amma Qərbin bizi dəstəkləyərək bizim daxildə keçirəcəyimiz demokratik islahatlar uğurlu olacaq və bu yolla biz öz cəmiyyətimizi çox rahat demokratikləşdirə bilərik”.

Yaxın Şərqdə ən uğurlu demokratik islahatlar hesab edirəm ki, Türkiyə Cümhuriyyətindədir. Türkiyə özünəməxsus demokratizasiya modeli ilə çox sağlam bir demokratik cəmiyyət, siyasi sistem və qanunvericilik formalaşdırdı və dövlətin özülünə çox gözəl bir demokratiya sütunu əlavə etmiş oldu. Səbəb o idi Türkiyənin ziyalıları demokratik islahatlarda həmişə milli adətləri və mili düşüncə tərzin, regionun əhalisinin mövqeyin və dinin nəzərə alırdı. Türkiyənin demokratik islahatları həmişə sosial sahədəki digər islaatları ilə birgə şəkildə uzlaşaraq gedirdi. "Türk Demokratik Modeli” anlayışı uzun zaman ABŞ tərəfindən Yaxın Şərqdə tədbiq olunmaq istənmişdi.

Nəticə belə hasil olur: Qərb Yaxın Şərqdə demokratizasiyanı özbaşına şəkildə və tənha idarə edə bilmədi. Səbəblər isə o idi ki, o yerli amilləri nəzərə almırdı və öz maraqlarına uyğun bir demokratizasiya icra edirdi. Yaxın Şərqdə İslam əsas sistemyaradıcı və cəmiyyət formalaşdırıcıdır və İslamı ikinci plana keçirərək demokratizasiya mümkün deyil. Müsəlmanlar avroplıların hansısa mənəvi normaları diktə edən bir formada ötürmələrini və regiondakı münaqişələrdə avropalılar dəstək verməməsi və müsəlmanlara tərəf olmaması səbəbindən qəbul etmirlər. Həmçinin Qərbin öz cəmiyyəti daxilində antidemokratik (camilərdə azanların qadağası, hicab qadağası, İslam=terror agitasiyası, Fransanın türklərə qarşı saxta erməni soyqrımı iddiası və s.) addımlar atması müsəlmanları aqressivləşdirir və qərblilərin dəyərlərinə qarşı bir mənfi obraz yaradır. Qərbin Yaxın Şərqdəki demokratizasiyası "idarəolunmayan dağıdıcı demokratiya və heç bir çərçivəyə sığmayan azadlıq” mənzərəsi yaradırdı və bu da öz ardı ilə xaos və anarxiya gətirirdi. Qərbin demokratiyasın hazırda Yaxın Şərqdə müsəlmanlar Troyan Atına bənzədirlər. Hammı onu stabillik, anarxiya və gerilik üzərində qələbə müjdəsi kimi anlasa da əksinə qeyri-stabillik və daha dərin anarxiya gətirir. Məhz bu səbəbdən Yaxın Şərqdə artıq siyasi sistemin və qanunvericiliyin formalaşdırılması zamanı 80% islam dəyərlərindən və 20% demokratik və digər dəyərlərdən istifadə etməyi üstün tuturlar. Məhz bu səbəbdəndir ki, Ərəb Baharı kompaniyasından bütün ərəb dövlətləri böyük dağıntılarla çıxır və bu dağıntılar da davam etməkdədir çünki daxildə islamistlərlə (yeri gəlmişkən əhali reformator-islamistləri dəstəkləyir) təmiz qərblilər arasında mübarizə gedir.

Hesab edirəm ki, Azərbaycanda da demokratizasiya milli mənəvi dəyərlərin qorunması və dini dəyərlərin nəzərə alınması mühitində aparılmalıdır. Hesab edirəm ki, həddindən artıq liberallaşma, dəyərsizləşmə, mənəvi dəyərlərin tapdalanması və Qərbin dəyərlərinin ilahiləşdirilməsi şəraitində deyil ən azı Türkiyə kimi özünəməxsus yol seçərək demokratizasiya daha münasibdir. Çünki türklər mənəvi-mədəni və dini baxımdan bizə yaxın millətdir və onların modelinin bənzəri bizə çox uyğunlaşacaq və yaxşı nəticə göstərəcəkdir.

2012-ci il: Gərginlik artır - Təhlükəli siyasi gedişlər

Fazik — Sat, 07 Jan 2012 23:34:58 GMT

2012-ci il: Gərginlik artır - Təhlükəli siyasi gedişlər

Təhlükə var. 2012-ci ilə belə bir siyasi təhlükəli notlarla başlayan regionda gərginlik var. Nədir bu gərginlik? İrana qarşı tədbiq olunan sanksiyalar hansı nəticələri verə bilər? Son zamanlar Türkiyə niyə Suriya məsələsində susqundur?

Çox qarışıq məsələlərdir.

Bu yaxınlarda ABŞ-ın rəhbərliyi tərəfindən çox tutarlı bir addım atıldı bu daxilə yönəlik həm də xaricə yönəlik bir addım oldu. ABŞ prezidenti B.Obama yeni qəbul etdiyi qərar görə müdafiə xərclərin azaltdı və İrana qarşı sərt maliyyə sanksiyaları tədbiq etdi. Nəticə nə oldu? İranın milli valyutası ABŞ valyutası qarşısında 10 dəfə ucuzlaşdı. İranın maliyyə resurlarına və daxili maliyyə sisteminə qədər böyük zərbə oldu. Eyni zamanda orduya istiqaçətli olan hərbi xərcləri azaltmaqla B.Obama "Uol Striti işğal et” etiraz aksiyasının əsas tələblərindən birini də etmiş oldu və beləlikdə həm daxildə nisbətən sakitçilik yaratdı həm də xaricdə əsas təhlükə kimi qeyd etdiyi İrana növbəti zərbəni vurdu. Bu qərar həm də ABŞ-ın öz daxili maliyyə durumunu da stabilləşdirdi və iqtisadi borclarının ödənilməsi üçün uyğun şərait yaratmış oldu. Bundan əlavə olaraq İrana qarşı gələcəkdə tədbiq olunacaq ən böyük sanksiya kimi ondan ümumiyyətlə neftin və qazın alınmasına qadağanın qoyulması ola biləcəyi deyilmişdi. Bu isə İranın kəskin şəkildə dövlət büdcəsinə böyük zərbənin endirilməsi demək olacaq. İqtisadi baxımdan İrana qarşı olan bu tədbirlər əlbəttə müxtəlif nəticələr verə bilər. Belə ki, İran hərbi xərclərin və Yaxın Şərqdə mürtəce rejimlərə maliyyə dəstəyinin qarşısın alınacaq və ən əsası ABŞ İranın nüvə silahı ilə bağlı olan istəklərin məhdudlaşdırmaqda bir addım atmış olacaq.

Suriyada daxili vəziyyət günü gündən kəskinləşir və artıq Suriyanın içində ABŞ və Qərb tərəfindən dinc etirazçılar adlandırılan və artıq çoxlu silah və mərmi ilə təmin olunan və etirazçıların tərəfinə keçən ordu nümayəndələri də vardır. Suriyada vətəndaş müharibəsi gedir. Ölkənin kiçik hissələri mövcuddur ki, ümumiyyətlə nə ordu daxil ola bilir nə də hücum edə bilir. Ölkənin içini qarışdıraraq onu tam iflic vəziyyətinə salan və eyni zamanda hazırda heç bir hərbi intervensiya etməyən Qərb və ABŞ düzgün bir istiqamət seçmişlər. Səbəb vardır. Suriya Yaxın Şərqdə Rusiya və İranın dəstəyi ilə ölkənin silahlanmasını icazəsi veriləndən daha artıq bir dərəcəyə gətirib və bu silahları arasında uzaq mənzilli raketlər də mövcuddur. Bu raketlərin işə düşməsinin qarşısın alacaq yeganə variant məsələni suriyalıların özlərinin həll etməsidir. Yəni daxildə vətəndaş müharibəsi olmalıdır və Liviyadakı kimi sonluqla nəticələnməlidir. CNN, BBC və euronews kanallarında keçən reportajlara baxarkən ən maraqlısı o oldu ki, reportajı aparan özü deyir ki, Suriyanın daxilində artıq gözəl hərbi təlim keçən müqavimət hərəkatı vardır. Amma kimin təlim keçdiyi, necə təlim keçdiyi və harada təlim keçdiyi deyilmir.

Amerika artıq Suriyanın içini iflic vəziyyətinə qoyur. İran iqtisadiyyatın dağıdır. Ən son mərhələ açıq şəkildə ABŞ və Qərbin üsyançılara silah, mərmi və texnikadan ibarət bir "humanitar” yardımı olacaq.

İran bunlara necə reaksiya verir? əslində xarici-siyasi tədbir kimi elə bir addım atmır ki, suriyadakıları sakitləşdirsin və sadəcə boğazdan yuxarı danışaraq müdafiə məqsədli təlimlər keçirir. İlk öncə körfəzdə keçirdiyi dəniz təlimləri daha sonra isə Əfqanıstanla sərhəddə başladığı xüsusi təyinatlıların təlimləri açıq aydın ABŞ və Qərbə göstərdi ki, İran körfəzdən və Əfqanıstandakı ABŞ hərbiçilərindən zərbə gözləyir. 05 yanvar 2012-ci ildə Medvedyev ilə Əhmədinejat arasında olan telefon danışığında Medvedyev bildirdi ki, Suriyada hərbi məsələlərə tərəfdar deyil və bunu siyasi yolla BMT vasitəsi ilə həll etmək istəyir.

Türkiyə isə daha tədbirli davranaraq artıq Suriya məsələsində müəyyən qədər zamana etibar etməyə başlayıb və Azərbaycanla birlikdə İrana qarşı böyük iqtisadi zərbə endirən neft-qaz layihəsinə imza atmaları İran üçün təhlükəli oldu. Türkiyənin və Azərbaycanın bu addımı M.Brayzaya görə: ” Bu sahədə əldə olunan razılıq "Cənub Koridoru” üçün yol açır. Bu isə İran və Rusiyadan enerji atdıranı kimi asılılığını məhdudlaşdıracaq və Avropanın enerji təhlükəsizliyinə böyük kömək olacaq”.

Əslində ABŞ bunu 2006-cı ildən bəri etmək niyyətindədir ki, İrana qarşı ola biləcək bütün sanksiyalarda Avropa ehtiyat etmədən ABŞ-ın yanında olsun.

Bu arada da İrandakı kürdlərin lideri isə kürd qaçaqmalçılarının öldürülməsinə görə Türkiyəni tənqid edir. Bu tənqid kürd millətpərvərliyidir yoxsa Əhmədinejat sevgisidir, bu humanizmdir yoxsa İran maraqlının müdafiəsidir?! Bu sualın cavabın artıq Türkiyə də bilir və onun kürd əsilli vətəndaşları da bilir.

2011-ci ildə İranın anti-Azərbaycan istiqamətli tədbirləri və siyasi addımları 2012-ci ildə artıq onu Azərbaycansız və Türkiyəsiz qoydu. Azərbaycan sadəcə olaraq İranla qonşu və iqtisadi tərəfdaş kimi davranır və münasibətlər bu səviyyədə də bitir. İrandakı dini liderlər isə Azərbaycanı hədələyir.

Rusiya: Sosial Böhran - Zaman Bombası

Fazik — Tue, 03 Jan 2012 15:04:13 GMT

Rusiya: Sosial Böhran - Zaman Bombası

Rusiyanın hazırda əhalisi 138,739,892 insandır (İyul 2011-ci ilin statistik məlumatıdır). Mərkəzi Asiyanın türk dilli ölkələrindən Qazaxstan 15,522,373, Qırğızıstan 5,587,443, Türkmənistan 4,997,503, Özbəkistan 28,128,600 əhaliyə malikdir. Bu gün bu ölkələrin əhalilərinin ümumi sayı Rusiya Federasiyasındakı rus olan əhalinin yarısı qədərdir. Rusiyalı demoqrafların hesablamalarına görə 25 ildən sonra artıq Rusiya Federasiyasının rus əhalisi ilə Mərkəzi Asiyanın türk əhalisi sayca bərabərləşəcək. Həmçinin onu da qeyd etməliyik ki, artıq bu bərabərləşmə baş verərkən rus milləti "qoca” olacaq, Mərkəzi Asiya isə əksinə çox gənc və dinamik əhaliyə malik olacaq.

XIX əsrdə sıx əhalisi olan Rusiya İmperiyası gözlənilmədən "canlı meyid” adlandırılan Osmanlının üzərinə qəfildən hücum edib onu darmadağın etdi. Fransız demoqraflarının hesablamalarına görə 2050-ci ildə Rusiya Federasiyası və Türkiyənin əhalisi eyni saya malik olacaq. 2100-cü ildə isə rusların sayı cəmi 80 miliyon olacaq. Gələcəkdə kimin artıq "canlı meyid” olacağın və kimin nəhəng olacağın indidən düşünməyə dəyər.

Moskva Dövlət Universitetinin sosiologiya fakültəsinin dekanı Anatoliy Antonov inadlı şəkildə bildirir ki, gözlənilən krizis və onun nəticəsi kimi RF-in süqutu daha tez olacaq: "Bütün avroplalıların kimi ruslar da eyni düşünür və özünü uşaqsız bir ailədə daha xoşbəxt hiss edirlər. Əsas problem də budur ki, niyə biz uşaqsız bir ailədə özümüzü xoşbəxt hiss edirik”. Əlbəttə alimin dediklərində həqiqət vardır. Antonov bu vəziyyətdən çıxış yolu kimi ancaq KİV ilə uşaqlı və sağlam həyat tərzi keçirən ailənin təbliğ olunmasında və çoxuşaqlı və çətin şəraitdə yaşıyanların həyatını rahatlaşdırmaq üçün qanunların qəbul olunmasında göstərir. Antonova görə Rusiyada əgər vəziyyət belə davam edərsə ölkənin içində milli baxımdan mövcud olmaq uğrunda mübarizə başlayaq və ekstremist milliyətçilər ortaya çıxacaq. Antonov deyir ki, "əhalinin azalmasının qarşısı alınmasa Rusiya gələcəkdə faşist bir dövlətə çevriləcək”.

Antonov Rusiyada bütün bu problemlərin əsas qaynağı kimi daxildə düzgün bir sosial strategiyanın aparıla bilinməməsində görür. RF rəsmiləri dəfələrlə bildiriblər ki, ölkənin kifayət qədər iqtisadi potensial çatmır ki, ölkəni tam təmin etsin. Rusiyada həddən artıq alkoqolizm xəstəliyindən əziyyət çəkən olduğundan, narkomaniya artıq bütün yaş dövrlərin əhatə etdiyindən, gənclərin sayının kəskin azaldığından və s. bu kimi sosial problemlərdən, ailə modelinin düzgün olmamasından, uşaqlı ailənin bir model olaraq seçilməməsində, mənəvi normaların və davranışların itməsi, əhalinin dindən tam kənarlaşmaya doğru getməsi və bu kimi mənəvi-dini problemlər mövcudluğundan sosial siyasət tam iflasa uğrayır. Rusiya gənclərin ən çox intihar etdiyi bir ölkədir. UNİCEF-in dərc etdiyi "Sui-qəsddən Ölən Rusiyalı Gənclərin Ölüm Faizi” adlı kitabda bu faktlar çox gözəl göstərilib.

Artıq fələyin çarxı geriyə doğru fırlanmağa başlayır. Qərb sivilizasiyasi daxilində birləşib öz mövcudluğun qorumaq istəyir. Maliyyə krizislərində avropalıların dayanışın və vəziyyətlə bağlı ilk dövlətüst addımların da gördük. Çünki artıq avropalının olub-olmaması söhbəti ortadadır. Müasir dövrdə yeni İslam dalğası gəlmişdir ki, dinamikliyi ilə və novatorluğa meyilli olması ilə seçilir. Mərkəzi Asiya xalqlarında gənclər artıq itirilmişləri bərpa etmək və yenidən tarixin səhnəsinə gəlmək istəyir. Çinlilər artıq yenidən dünya mədəni mərkəzi olmaq iddiasındadırlar. Proqnozlar onu aydın edir ki, 2050-ci ildə Rusiya Federasiyası Sibiri itirəcək və Qafqazlardan getməli olacaq. Bu isə artıq Rusiyanın hegemonluq uğrunda mübarizə aparan geopolitik qüvvə rolunu itirməsi demək olacaq.

Əlbəttə ilk baxışdan inandırıcı görünməsə də dediklərimiz elm üçün artıq danılmaz bir faktdır. Araşdırmacı-blogger Q.Nicat isə deyir ki, "Rusiya ordusu gələcəkdə müsəlmanlardan ibarət bir ordu olacaq. Səbəb isə odur ki, Rusiyada orduya gedənlərin əksəriyyəti müsəlmandır və əlavə xidmətə qalanlar da müsəlmanlardır.”

Bəli nə etsək də Rusiya yaxın gələcəkdə artıq federasiya deyil, adi dövlət olmaq qorxusu ilə üz-üzədir və onun çoğrafi vəziyyətinə diqqət etsək görərik artıq Rusiya ruslar üçün olanda artıq bir dövlət kimi özünü Avropanın bir hissəsi olaraq görəcək. İnanmaq olmur amma adi hesablanmamış sosial-iqtisadi siyasət cəmiyyətin və dövlətin məhvinə və ya transformasiyasına gətirib çıxarır.

Rusiyanın ən böyük düşməni onun içində olan "sosial bombadır”. Qafqazda və Mərkəzi Asiyada imperializmlə məşğul olmaqdansa hesab edirəm ki, şimal qonşumuz MDB dövlətləri ilə əsl müttəfiqi kimi davranmalı, qoşunların regiondan çıxarmalı və artıq anlamalıdır ki, "Özünü imperializmlə dolu keçmişin varisi elan edən Rusiya dağıntılarla və fəlakətlə dolu gələcəyə sahib çıxacaqdır”.

Federal Ehtiyat Sistemi: Hakimiyyət Mənbəyi

Fazik — Wed, 28 Dec 2011 18:44:31 GMT

Federal Ehtiyat Sistemi: Hakimiyyət Mənbəyi

ABŞ-da yəni dünyanın "ən demokratik dövlətində” yeni prezident gəlir hakimiyyətə və bütün hakimiyyət eşolonu dəyişir, xarici siyasətin bəzi istiqamətləri yenilənir və dəyişir. Hər bir şey dəyişir amma dəyişmiyən bircə o olur ki, Federal Ehtiyat Sisteminə eyni rəhbər başçılıq edir. Niyə axı FES-in rəhbəri dəyişmir? Cavab göründüyündən də sadədir: FES özəl şirkətdir və dövlətə tabe deyil ki, onun rəhbəri dəyişsin.

Bəs ABŞ-da hakimiyyət kimə məxsusdur? Məncə hakimiyyət əlində pul olanlarda deyil, pulu onun əlinə çap edib verənlərdədir. Pulu isə ABŞ-da FES çap edir. Bir dolları götürüb üstünü diqqətlə oxusanız bunu aydın şəkildə görə bilərsiz: "Federal Reserve Note”. Əlinizdə tutduğunuz Dollar ABŞ adlı dövlətə məxsus deyil, FES-ə yəni özəl bir şirkətdir və şəxslərdən ibarət idarə heyətinə məxsusdur. Pulun üzərində yazılan "United States of America” isə pulun çap olunduğu siyasi-çoğrafi məkanı göstərir. Kimsə mənim yazdıqlarıma şübhə edirsə girsin FES-nin rəsmi saytına və sözlərimin təsdiqini orada tapacaq. FES-in idarə etdiyi 12 federal bank çoğrafi xüsusiyyətlərə görə qruplaşdırılmışdır.

Bu Bankların ümumi 7 sahibi vardır və bu sahiblər FES-i idarə edən qrupu formalaşdırır. Bu qrup isə öz növbəsində 14 illik müddətə özünə rəhbər seçir. ABŞ vətəndaşları isə özünə rəhbəri 4 illik müddətə seçir. İndi düşünmək lazımdır ki, 4 ilə seçilən necə 14 ilə seçiləni idarə edə bilər?! Daha doğrusu kim-kimi idarə edir?! Prezidentin FES-in fəaliyyətinə heç bir müdaxilə hüququ yoxdur və ola da bilməz. FES-in idarə heyətində hökumətdə təmsil olunan nümayəndə yoxdur. Qanuna görə FES konqress qarşısında hesabat oxumalıdır. Amma bu elə hesabat oxumaqla da bitir. Qanuna görə konqress FES-ə əmr və göstərişlər verə bilməz. Eyni ilə ABŞ prezidenti də bu hüquqlara malik deyil. FES-in keçmiş rəhbəri Alan Qripsen "Dəyişikliklər Dövrü” adlı kitabında bütün bu deyilənlər bircə-bircə qeyd olunub və hətta FES-in siyasətə təsiri də göstərilib. Alan Qripsenin sözlərinə görə:"FES-in dövlətin daxili maliyyə siyasətindən tutmuş konqressə kimi təsiri o qədər böyükdür ki, indiyə kimi ABŞ-da dövlət Bankı yoxdur və ABŞ prezidentinin FES-in rəhbəri seçiləndən sora təsdiq imzasını atması simvolikadan başqa heç nə deyil.”. Alan Qripsen FES-ə 19 il rəhbərlik etdiyi müddətdə (1987-2006) onu həm respublikaçılar həm də demokratlar partiyasının prezidentləri təsdiqləyiblər və heç bir etiraz edə bilməyiblər. FES əslində əlində dünyada ən böyük maliyyə silahına malikdir. İstədikləri zaman krizis istədiyi zaman isə bolluq gətirə bilərlər. FES-in rəhbərləri istədikləri daxili nəhəng maliyyə şirkətlərin sıradan çıxarırlar. FES-in rəhbərləri eyni zamanda da ABŞ-da özəl silah istehsal edən şirkətlərin rəhbərləridir. Əllərində güclü imkanları ilə onlar ABŞ prezidentlərinə seçki kompaniyalarında pul buraxaraq onları hakimiyyətə gətirir. Yeni prezidentin siyasi kursun, onun islahatlarının hansı istiqamət olacağın müəyyən edirlər. FES-in rəhbərlidir Avropada bir çox nəhəng şirkətlərin sahibidir. Dünya bazarındakı qiymətlərə süni şəkildə təsir edə bilmək imkanlarına malikdirlər. Onların "DOLLAR” adlı silahı mövcuddur. Avropa dövlətləri məhz bu səbəbdən öz iqtisadiyyatlarında dövlət rolunu artırmaq istəyirlər ki, iqtisadi ekspansiyaya məruz qalmasınlar və bu gələcəyin əsas prioritetdir. RF və İran artıq bunu edir. Onlar iqtisadiyyatın həddsiz liberallaşdırılmasına qarşıdırlar və dövlətin payın əsas hesab edirlər.

Bəli ABŞ məhz belə gözəl demokratik siyasi sistemə malikdir. Gizlində olan FES-i heç kim görmür və ya onu görür amma gücün dərk etmir və dövlət onu seçicilərə siyasi gücə malik olmayan bir qurum kimi göstərir.

Azərbaycanın iqtisadi qüdrətin artırmaq və qorumaq üçün hesab edirəm ki, əsas strateji məhsulların istehsalında və əsas strateji obyektlərin idarə olunmasında dövlətin rolu artırılmalıdır və inkişaf etdirilməlidir. İfrat liberal iqtisadiyyat ölkənin iqtisadi ekspansiyasına gətirib çıxaracaqdır. Milli sahibkarlara geniş imkanların yaradılması və milli istehsala yeni ən son texnologiyanın cəlb edilməsi çox vacib amildir. Məhz bu yolla Azərbaycanda strateji məhsullar olan un, şəkər, süd, benzin və s.-nin qiymətinin stabil saxlanmasında və idarə olunmasında irəliləyiş əldə etmək olar.

"Müstəqil İqtisadiyyat Müstəqil Dövlət” deməkdir.

“İranın Vurulması: Azərbaycanın Münasibəti Necə Olmalıdır?!”

Fazik — Mon, 26 Dec 2011 20:12:28 GMT

"İranın Vurulması: Azərbaycanın Münasibəti Necə Olmalıdır?!”

Bu ilin oktyabrında ABŞ-ın rəsmiləri İranı ABŞ-dakı Səudiyyə Ərəbistanın səfirini öldürəmək istəməkdə günahlandırdı. Həmçinin də əlavə etdi ki, bunu etməkdə İranın əsas məqsədi "Səudiyyə Ərəbistanla ABŞ-ı düşmən etmək” idi. Lakin İran hər şeyin yalan olduğunu deyib ABŞ-ı onu şərləməkdə günahlandırdı. Yenə münasibətlər gərginləşsə də, kəşfiyyat təyyarələri ilə Qum və Natanzada uran zənginləşdirən məxfi bazaları çəksə də, MAQATE raportlar yazsa da, İran işğal altında olan Qarabağdan istifadə edərək məxfi silahlar və texnologiyaları Rusiyadan alsa da və orada kimyəvi tullantılar basdırılsa da, bu deyilən "ABŞ versus İran” toqquşması baş vermədi. Iran durmadan silahlanaraq regionu militaristləşdirir: rus texnologiyasın təkmilləşdirərək uzaq və orta mənzilli raketlərin sayın və sınağın artırdı, Rusiya isə hər ehtimala qarşı cənubdakı qoşunların hazırlıq vəziyyətinə gətirdi, İsrail də hərbi hava qüvvələri ilə təlimlərin artırdı. Bunların arasında hərbi təlimlər keçirməyən və əksinə qoşunların Yaxın Şərqdən çıxaran ABŞ artıq 4 ildən çoxdur ki, İranı vurmaq istəyir amma nə qədər də bəhanələr desə də provakasiyası alınmır.

ABŞ-ın bəxtindən daha doğrusu bəxtsizliyindən beynəlxalq vəziyyət onun istədiyi kimi deyil: Avropa İttifaqı "avro” krizisin yaşıyır, NATO üzrə regionda əsas müttəfiqlər olan Türkiyə və İsrail bir-biri ilə düşməndir, "Ərəb Baharı” nə qədər edir gedib İran sərhədlərin aşa bilmir. Yəgin "Ərəb Baharı” ancaq ərəbcə danışır və farslar onu yaxşı başa düşmür. ABŞ-ın öz daxilində uzun müddət debatlar keçirdi və bu debatlarda iştirak edənlər ümumi iki əsas fikir irəli sürdülər. Birinci yanaşmaya görə: ABŞ bütün beynəlxalq vasitələrdən istifadə edərək İrana təzyiq göstərməli və onun nüvə proqramına mane olmalıdır. İkinci yanaşmaya görə isə: İndiki İrandan daha təhlükəli İran, nüvə gücünə sahib olan İrandır və belə İranın yaranmasına qarşı iki növ hərbi müdaxilə etmək olar: Birinci kiçik xüsusi əməliyyatlar icra edərək onun nüvə bazaların məhv etməklə. İkinci birbaşa NATO ilə genişmiqyaslı hərbi əməliyyatlar icra etməklə. İndi ABŞ-ın kiçik hərbi əməliyyatlar yolunu istifadə edəcəyinə inanmaq daha realist bir düşüncə olardı. PKK terroru kimi daxili təhlükəsizlik problemi yaşıyan, zəlzələlərin təsirindən iqtisadi çətinlikləri yaranan, NATO üzrə müttəfiqi olan İsrail ilə siyasi gərginlik yaşıyan və Fransa ilə saxta "erməni soyqırımı” məsələsinə görə tam diplomatik münasibətləri kəsən Türkiyənin İrana qarşı çıxacağın heç düşünmürəm və hər şeydən əlavə İsrailin də təkbaşına regionda İrana qarşı duracağın düşünmürəm.

Amma İsrail artıq hava zərbələrinin planın hazırlasa da və bir sıra ərəb dövlətləri buna öz hava məkanın versə də görünür ABŞ hələ ki, İsrailə "razılıq” verməyib. Qalır ancaq bir yol o da İrana qarşı olan sanksiyaları artırmaq və ya İranı hər hansı digər yolla zəiflətmək. Amma yenə də deməliyik ki, ABŞ-ın daxilindəki siyasi qüvvələr nüvə enerjisi olan İranla diplomatik danışıqlar aparmaqdansa, nüvəsiz İranla müharibəni üstün tuturlar. Məhz bu səbəbdən də yaxın bir neçə ildə müharibəni istisna etmək lazım deyil. Ən azında 2011-ci il də başımız dinc qaldı.Müharibə olmadı.

Azərbaycan üçün isə nüvə enerjisinə malik olan ikinci bir böyük qonşu dövlətin olması və üstəlik də bizim düşmənimiz olan ermənilərə dövlət səviyyəsində hərtərəfli yardım və dəstək edən İran kimi dini-fanatik dövlətin olmasının nə demək olduğun hammı yaxşı anlayır. İrana qarşı hərbi əməliyyatların olmasına qəti qarşıyam. Çünki, orada miliyonlarla azərbaycanlılar yaşayır və onlar istər-istəməz bu müharibənin iştirakçısı olacaq, İran bizimlə qonşu olduğundan onun ərazisində yaranacaq hər hansı bir münaqişədə Azərbaycan ərazisinə (iqtsadiyyatına) əlavə qaçqınlar ordusuna gətirəcək və dövlət buna uzun müddət dözməli olacaq. Azərbaycanın ərazisindən bu əməliyyatlarda istifadə olunmasına da qarşıyam. Səbəb çox sadədir: AZƏRBAYCAN ARTIQ BU MÜHARİBƏNİN İŞTİRAKÇISI OLACAQ. Unutmayaq ki, ABŞ Okeanın o tayındadır. İran və onun dostları Rusiya və Ermənistan isə bizim qonşularımızdır. Qoy bəzi özünə yalandan "türkçü” və ya "turançı” deyən provakatorlar anlasınlar İranı vuran ABŞ orada da hakimiyyətə İraqdakı kimi onun dediklərin edən bir hökumət gətirəcək. Heç kim bizə Cənubi Azərbaycanı və ya başqa torpaqları verməyəcək və heç kim İranı parçalamayacaq. Çünki səbəb çox sadədir: Cənubi Azərbaycan bizimlə birləşərsə bu Ermənistanın güclü iqtisadi blokadaya alınması və Qarabağın qaytarılmasına doğru böyük addımdır və biz də eyni zamanda Türkiyə ilə birgə güclü iki böyük türk dövləti olaraq daha güclü bir siyasi gücə çevriləcəyik və ABŞ da bunu bizdən daha öncə anlayır və İranı heç bir zaman parçalamaz. Əgər parçalayarsa da bu zaman Türkiyəni bütov buraxmaz. Bizə isə parçalanmış Türkiyə lazım deyil.

Rəsmi Bakı vaxtında öz mövqeyin çox ağıllı şəkildə bildirərək bu məsələyə əl qoymayacağın bildirdi.Bu addəm həqiqətən də dövlət təhlükəsizliyimiz üçün əhəmiyyətli bir addım idi. İran da bizə "dostumsan, müsəlman qardaşımsan” deyib getdi ermənilərlə dostluq eləməyə, onlara qaz kəməri çəkdi indi də Arazda onlarla SES tikəcək. Nə edək?! Heç nə etməyək sadəcə olaraq tanıyaq kim-kimdir və bəzi İrançı dindarlarımız bilsin ki, İRANLA BİZİM ARAMIZDA HAZIRDA DOSTLUQ MÜNASİBƏTLƏRİ YOXDUR.